In de bedrijfseconomische praktijk blijkt maar al te vaak en jammer genoeg dat werknemers moeten opdraaien voor de fouten van hun bestuurders. Denk bijvoorbeeld aan faillissementen of herstructureringen die volgen op ondoordachte bedrijfsbeslissingen of wanbeheer.

Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) wil nu echter nog een stap verder gaan en van deze economische wetmatigheid een juridisch principe maken. Als het van de minister afhangt zijn bestuurders binnenkort nog maar beperkt aansprakelijk voor hun fouten.

Komende donderdag staat de hervorming van het vennootschapsrecht opnieuw geagendeerd op de plenaire Kamerzitting. Het ABVV heeft zich reeds verschillende malen uitgesproken over de onwenselijkheid van de voorgenomen liberalisering en flexibilisering van ons vennootschapsrecht.

Het meest tegen de borst stuitende element van deze hervorming is zonder twijfel het voorstel van minister Geens om de aansprakelijkheid van bestuurders voor bestuursfouten te beperken tot een absoluut bedrag, zelfs in het geval van een zware fout.

Een eenvoudige fictieve casus kan verduidelijken tot welke perverse effecten deze beperking aanleiding kan geven. Een klassiek voorbeeld van een zware bestuursfout is een individuele bestuurder die zijn handtekeningbevoegdheid overschrijdt en de vennootschap verbindt tot een hoger bedrag dan toegelaten. Stel nu dat dhr. Goedebedoelingen, bestuurder van de snelgroeiende kmo NV PLAVEI met een omzet van 600.000 euro en een balanstotaal van 300.000 euro, een buitenkans aangeboden krijgt om in Bulgarije een groot bedrijventerrein en productievestiging aan te kopen voor 800.000 euro.

Dhr. Goedebedoelingen heeft voldoende risicoappetijt en vertrouwen in zijn zakenpartner om deze kans niet te laten liggen en tekent zelf als enige bestuurder, ondanks het feit dat de in de statuten van de vennootschap vastgelegde afspraak met zijn twee collega-bestuurders is dat aankopen boven de 250.000 euro enkel collegiaal kunnen worden beslist.

Na betaling van de koopsom blijkt de productievestiging echter een schaapstal en is de betrouwbare zakenpartner met de noorderzon verdwenen.

De vennootschap kan in dit geval de geleden schade terugvorderen van dhr. Goedebedoelingen, maar door de door minister Geens voorgestelde beperking van de bestuurdersaansprakelijkheid kan ze dat maar tot een bedrag van 250.000 euro in plaats van de verloren 800.000 euro. Daarmee alleen al zouden bestuurders van vennootschappen van een wettelijke aansprakelijkheidsbeperking genieten, waar gewone stervelingen slechts van kunnen dromen. Gespecialiseerde juristen noemen het invoeren van deze beperking zelfs het ondergraven van de preventieve en reparatieve functie van het ganse Belgische aansprakelijkheidsrecht.

De werknemer is de pineut

Laten we nu echter eens hetzelfde voorbeeld nemen, maar ditmaal werd het contract niet alleen ondertekend door dhr. Goedebedoelingen, maar ook door mevr. Pineut, facility-manager en werkneemster van NV PLAVEI. Ook mevr. Pineut heeft haar handtekeningbevoegdheid overschreden en heeft dus een zware fout begaan. De arbeidsovereenkomstenwet bepaalt dat werknemers enkel aan hun foutaansprakelijkheid ontsnappen in het geval van een niet-gewoonlijk voorkomende lichte fout. In dit geval is mevr. Pineut dus volledig aansprakelijk voor de geleden schade door de vennootschap.

De vennootschap heeft nu de keuze om het verloren geld terug te halen bij dhr. Goedebedoelingen dan wel bij mevr. Pineut.

Bij dhr. Goedebedoelingen kan ze echter maar 250.000 euro recupereren, terwijl mevr. Pineut voor de volle 800.000 euro aansprakelijk is. De keuze is dus snel gemaakt. Mevr. Pineut zou er in principe bij een veroordeling voor kunnen opteren om de helft van de door haar verschuldigde schadevergoeding terug te vorderen bij dhr. Goedebedoelingen, maar ook hier geldt dat zijn aansprakelijkheid wettelijk beperkt zal zijn tot 250.000 euro en zij dus niet de volledige 400.000 euro waar ze recht op heeft zal kunnen vorderen. Om het verhaal compleet te maken, moeten we hierbij ook in het achterhoofd houden dat de schadevergoeding door mevr. Pineut betaald zal moeten worden aan de NV PLAVEI, met als bestuurder onder andere dhr. Goedebedoelingen …

Het mag duidelijk zijn dat de door minister Geens voorgestelde aansprakelijkheidsbeperking volledig onwenselijk is en tot uiterst onrechtvaardige uitkomsten in de rechtspraak aanleiding zal geven. Wij roepen daarom alle partijen op om de voorgestelde hervorming van het vennootschapsrecht donderdag niet te stemmen.

Update: Mede door ons verzet en dat van de oppositie heeft de huidige meerderheid bovenstaand voorstel ingetrokken. Er komt dus geen beperking op de bestuurdersaansprakelijkheid voor zware bestuursfouten. Dat is goed nieuws. Helaas blijft de voorgestelde hervorming van minister Geens nog steeds een stap achteruit in de strijd voor meer sociale en fiscale rechtvaardigheid. Meer daarover kan je hier lezen.

 

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this pageEmail this to someone